Moet een coffeeshop een camerasysteem hebben?
Je leest vaak dat een coffeeshop verplicht camera's moet ophangen. Als je de regels erbij pakt, klopt dat zo niet. Landelijk staat er geen woord over camera's, en of ze toch moeten hangen, hangt af van de gemeente waar de zaak staat. Hieronder staat wat er wél is vastgelegd, en waar je het zelf kunt nalezen.
Landelijk staat er niets over camera's
De landelijke gedoogcriteria bepalen onder welke voorwaarden de verkoop van softdrugs in een coffeeshop niet wordt vervolgd. De Rijksoverheid somt ze op de pagina over het gedoogbeleid voor softdrugs en coffeeshops op, en camera's komen daar niet in voor.
Wat er wel in staat, gaat over de handel zelf en over de overlast eromheen. Het gaat om maximaal vijf gram per persoon per dag, geen harddrugs, geen verkoop aan en geen toegang voor minderjarigen, geen alcohol, geen reclame, geen overlast voor de buurt, een handelsvoorraad van hoogstens vijfhonderd gram en verkoop alleen aan mensen die in Nederland wonen.
Op diezelfde pagina staat de zin die het hele misverstand verklaart: om overlast te voorkomen kunnen gemeenten aanvullende eisen aan een coffeeshop stellen. Daar zit de ruimte waarin een cameraverplichting kan ontstaan, en daarom is het antwoord per gemeente anders.
De gemeente mag het eisen, en doet dat lang niet altijd
De duidelijkste tekst die we hierover terugvonden staat in het Coffeeshopbeleid gemeente Zaanstad 2022. Daar staat letterlijk: "Het gebruik van camera's in uw bedrijf is niet verplicht, maar voor de veiligheid kan het raadzaam zijn om ze op te hangen." In hetzelfde stuk staat de uitzondering: als er eerder incidenten in de zaak zijn geweest, kan de gemeente camera's alsnog verplicht stellen.
Dat is dus geen algemene plicht, maar een maatregel die volgt op wat er gebeurd is. Een zaak zonder incidenten kan in Zaanstad zonder camera's open zijn; een zaak waar iets is voorgevallen kan die eis wel opgelegd krijgen.
In andere gemeenten staat er over camera's helemaal niets. We lazen het beleid van vier gemeenten door en vonden in geen van vier een camerabepaling: de Regels voor coffeeshops Arnhem 2024 (vastgesteld door de burgemeester van Arnhem, 10 juni 2024), het Coffeeshopbeleid Eindhoven 2020, Het Rotterdamse coffeeshopbeleid 2013 en het Coffeeshopbeleid gemeente Utrechtse Heuvelrug 2025. Ze regelen wel afstand tot scholen, openingstijden, personeel en handhaving, maar geen camerasysteem.
De praktische conclusie is saai maar belangrijk: er is geen landelijk antwoord. Wie wil weten wat er geldt, moet het coffeeshopbeleid van de eigen gemeente lezen en de voorschriften bij de vergunning en de gedoogverklaring erbij pakken. Die voorschriften zijn per zaak opgelegd en staan niet altijd in de beleidsnota.
Hang je wel camera's op, dan wil de gemeente weten hoe
Zaanstad laat ook zien wat er van je gevraagd wordt zodra je zelf voor camera's kiest. Het beleid uit 2022 wil dat je die in het veiligheidsplan beschrijft, en dat lijstje is een prima checklist voor iedereen die ergens camera's ophangt, ook thuis.
- Hoeveel camera's er hangen en waar precies, met een plattegrond als bijlage.
- Hoe de beelden na een incident bewaard blijven, zodat ze niet worden overschreven voordat iemand ernaar kijkt.
- Hoe lang de beelden bewaard worden en waar ze staan.
- Hoe de beelden aan de politie worden verstrekt als daarom gevraagd wordt.
- Dat bezoekers het kunnen zien: er moet een bordje hangen dat er camerabewaking is.
Wat je hieruit meeneemt voor je eigen situatie
De vier punten hierboven zijn niet uniek voor een coffeeshop. Ze zijn de kern van elk systeem dat later ergens voor moet dienen: weten wat er in beeld is, weten dat de opname er over een week nog is, weten hoe lang je bewaart en zorgen dat mensen weten dat ze gefilmd worden.
Wat je aan een verhaal over verplichte camera's niet moet ophangen, is de keuze zelf. Camera's hangen omdat een regel het zou eisen levert meestal een systeem op dat nergens goed op staat. Begin bij wat je wilt kunnen terugzien, en pas daarna bij hoeveel camera's daarvoor nodig zijn.
Bronnen
Rijksoverheid, "Gedoogbeleid softdrugs en coffeeshops", rijksoverheid.nl, geraadpleegd in 2026: de landelijke gedoogcriteria en de bevoegdheid van gemeenten om aanvullende eisen te stellen.
Gemeente Zaanstad, "Coffeeshopbeleid gemeente Zaanstad 2022", gepubliceerd op lokaleregelgeving.overheid.nl: camera's niet verplicht, wel verplicht te stellen na eerdere incidenten, plus de eisen aan het veiligheidsplan.
Ter controle doorgelezen en zonder camerabepaling: Gemeente Arnhem, "Regels voor coffeeshops Arnhem 2024" (2024); Gemeente Eindhoven, "Coffeeshopbeleid Eindhoven 2020" (2020); Gemeente Rotterdam, "Het Rotterdamse coffeeshopbeleid 2013" (2013); Gemeente Utrechtse Heuvelrug, "Coffeeshopbeleid gemeente Utrechtse Heuvelrug 2025" (2025). Alle vier op lokaleregelgeving.overheid.nl.
Verder lezen over camera en alarm als één systeem en inbraak voorkomen bij je woning.
Veelgestelde vragen
Staat je vraag er niet bij? Bel gerust, dan leggen we het even uit.
Neem contact opNee, niet landelijk. De gedoogcriteria die de Rijksoverheid noemt gaan over leeftijd, hoeveelheid, alcohol, reclame, overlast en de handelsvoorraad. Camera's staan er niet tussen. Een gemeente mag wel aanvullende eisen stellen, en dan kan een camerasysteem alsnog voorgeschreven worden.
Dat is niet in één lijst te vangen, omdat het vaak per zaak in de voorschriften bij de vergunning staat en niet in de beleidsnota. Zaanstad schrijft in zijn coffeeshopbeleid uit 2022 dat camera's niet verplicht zijn, maar dat de gemeente ze wel kan eisen als er eerder incidenten zijn geweest. Vraag het na bij de eigen gemeente.
Zoek het coffeeshopbeleid van je gemeente op lokaleregelgeving.overheid.nl. Daar staan de beleidsregels van burgemeesters integraal. Wat daarnaast per zaak is opgelegd, staat in de exploitatievergunning en de gedoogverklaring zelf.
Daar staat geen vast getal voor in het coffeeshopbeleid dat wij lazen. Zaanstad vraagt wel dat je in je veiligheidsplan opschrijft hoe lang je bewaart en waar de beelden staan. Het uitgangspunt is dat je niet langer bewaart dan nodig is voor het doel waarvoor je filmt.
Ja. Zaanstad noemt dat expliciet: er moet een bordje hangen waaruit blijkt dat er wordt gefilmd. Die regel geldt breder dan coffeeshops, want mensen horen te weten dat ze in beeld komen voordat ze naar binnen lopen.